MenuZoek
Aanleg Edisonkwartier | 2012

Son Huu Tran

In het begin van de jaren ’80 kwamen er veel Vietnamezen naar Nieuwegein. Zij maakten deel uit van de groep bootvluchtelingen, die aan het eind van de jaren ’70 hun land ontvluchtten.Een van hen was Sun Katum Tran. Sun is getrouwd met My Phung en de trotse vader van twee zoons en een dochter en grootvader van acht kleinkinderen. Hij is in 1984 in Nieuwegein komen wonen en woont in Fokkesteeg. Op zijn website zegt zijn vrouw: “Nieuwegein is de veilige haven voor vluchtelingen”.

Son werd in 1945 geboren in Vietnam. In Saigon studeerde hij natuurkunde. Na zijn studie gaf hij van 1970 – 1975 les  op een middelbare school. Nadat in 1972 de Amerikanen de strijd tegen het communistische Noord-Vietnam moesten opgeven, rukte Noord-Vietnam op naar het zuiden. In 1975 werd heel Vietnam communistisch. Omdat Son gewerkt had voor de Zuid-Vietnamese overheid, werd hij beschouwd als verrader en werd het lesgeven hem verboden. Hij werd opgepakt en verbannen naar een dwangarbeiderskamp op het platteland. Hij was nog maar pas getrouwd en zijn vrouw was zwanger. Zij wist niet waar haar man naartoe was gebracht. Pas in het tweede jaar werd hem toegestaan brieven te schrijven, waardoor hij te weten kwam dat hij vader was geworden van een zoon. Na twee jaar werd hij vrijgelaten. Hij had geen werk en werd met een contract gedwongen zijn huis op te geven. Leven werd een kwestie van overleven. Bovendien werd zijn gezin voortdurend in de gaten gehouden.

 

Vluchtplan

Zonder werk en geld ging hij weer bij zijn ouders wonen in een klein dorp. De situatie was onhoudbaar, waardoor het plan om het land te ontvluchten steeds meer vorm kreeg. Dat moest in het diepste geheim gebeuren, want verraad lag altijd op de loer. Maar liefst acht maanden duurde de moeizame voorbereiding. Een neef verschafte de vissersboot. Er zouden 60 mensen mee gaan. Voor de leiding op de vissersboot werd een ervaren, sterke vriend gevraagd. Als vertrekdatum werd gekozen werd voor 2 augustus 1979, in de donkerste nacht van de maand. Het weer is in augustus altijd stormachtig, waardoor niemand zich op zee waagt en er langs de kust minder politieagenten zijn. Zo kon de stoet gedekt door het donker vertrekken. De avond voor de vlucht kwamen de deelnemers bijeen voor een laatste maaltijd. Ieder zorgde dat zij/hij zijn buik vol had, want wie weet wanneer er weer eten zou zijn. My Phung was, inmiddels, in verwachting van de tweede baby. Son ging afscheid te nemen van zijn ouders. Zijn moeder had tranen in haar ogen. Beiden wisten dat dit misschien wel de laatste keer zou zijn.

Op zee

De volgende dag was het noodweer op de Zuid-Chinese zee. Iedereen werd heen en weer geslingerd door de schommelingen van de boot en het schip maakte water. Het water mengde zich in de machinekamer met de brandstof en de boot begon langzaam te zinken. Toen zag de stuurman het licht van een schip. Met een in brandstof gedrenkt doekje werden lichtsignalen afgegeven. Met succes: het (Nederlandse) schip kwam langszij en redde zo de vluchtelingen. In het tumult verdronken een echtpaar en een kind. Son heeft nog steeds het gruwelijke beeld voor ogen van het handje van het kind boven water voor het verdween in de golven. De Nederlandse kapitein bracht hen naar Singapore, waar zij 3 maanden verbleven. Eind 1979 werden zij met de KLM naar Nederland gebracht.

Opvang in Nederland

De groep werd gedurende 6 maanden ondergebracht in het opvangcentrum in Biddinghuizen, waar lessen Nederlandse gegeven werden. Daarna kwam Son met zijn gezin in Dronten te wonen. Hij is vol lof over de houding van de Nederlandse bevolking en overheid. Veel Nederlanders bekommerden zich om hen. Een baan vinden in het begin van de jaren ’80 was moeilijk vanwege de grote werkloosheid. Hij schreef wel 200 sollicitatiebrieven, maar kon uiteindelijk aan de slag als Technisch Onderwijs Assistent (TOA) op een middelbare school. Hij solliciteerde verder. In 1982 op de Randijk, waar hij niet werd aangenomen vanwege zijn toen onvoldoende niveau van het Nederlands. Uiteindelijk werd hij aangenomen bij het De Bruine Lyceum in Utrecht. Twee jaar reisde hij op en neer, tot de school voor zijn gezin een woning vond in Nieuwegein aan de Muiderschans.

In Nieuwegein

Overdag werken en ’s avonds studeren voor het 2e-graads docentschap wis- en natuurkunde, zo zag het leven er die eerste jaren uit. Van 1990 – 1993 had hij een deeltijd docentschap aan een VMBO. Nadat hij zijn 2e -graads had gehaald, studeerde hij verder. Maar 10 – 19 uur lesgeven en studeren: dat vergt veel van een mens. Het gezin bestond nu uit 5 personen: er was nog een dochter geboren. Bovendien wilde Son zich inzetten voor de Vietnamese gemeenschap in Nieuwegein, waarvan hij voorzitter werd. De gemeente Nieuwegein bood (en biedt) financiële steun voor het organiseren van Vietnamese feesten, zoals het Vietnamees Nieuwjaar (Tet). Son is vol lof over de opvang in Nieuwegein en heeft nooit last gehad van discriminatie. Zo waren er veel Nieuwegeiners die hun steentje bijdroegen aan de inburgering. Ook kwam er een project “Onderwijs in Eigen Taal en Cultuur”, waar de kinderen Vietnamese lessen kregen, bekostigd door de overheid. Ed de Boer zorgde dat er Vietnamese boeken kwamen in de bibliotheek. Zelf heeft Son zelf met zijn vrouw een technisch woordenboek geschreven voor Vietnamezen, dat aan minister Brinkman (WVC) werd overhandigd. Een belangrijke bijdrage aan het vergroten van de kansen op de arbeidsmarkt, gezien de belangstelling van veel Vietnamezen voor technische vakken. 

De kinderen bezochten alle drie het VWO op de Randijk, gingen daarna naar de universiteit en kregen goede banen. In de jaren ’80 waren docenten sowieso zeer te spreken over de intelligentie en ijver van de Vietnamese leerlingen.

 

Son woont nu met zijn vrouw op de Noordwijkerschans en is  met pensioen, maar zit beslist niet achter de geraniums. Hij heeft een moestuin en zit in het bestuur van de vereniging. Hij is vrijwilliger bij het Educatief Centrum Nieuwegein en helpt bij de huiswerkbegeleiding van de Stichting Balans. Elke dag tennist hij. Hij vindt het goed en fijn wonen in Nieuwegein. De belangrijke voorzieningen zoals onderwijs, gezondheidszorg en winkels zijn dichtbij. Zijn vrouw My Phung zegt op zijn website: “Nieuwegein is de veilige haven voor vluchtelingen. Wat ik verlangde tijdens de vlucht, heb ik nu. Vrede en Veiligheid.”